Dejguny and Sterławki have one advantage over the better-known parts of Masuria: it is still peaceful here. This is not the area around Mikołajki or the centre of Giżycko with crowds of sailboats and bars every few dozen metres. For many Glamila Guests, this quiet becomes the greatest discovery of their stay in Masuria...

One of the best views within several kilometres of Glamila. The hill, about 180 m above sea level, offers a panorama of Lakes Dejguny and Tajty at the same time.

It is a detail easy to miss while walking along the shore. In 1868, during the construction of the East Prussian Railway, a railway embankment was built across the lake. As a result, the former single body of water split into two: Dejguny and the smaller Dejgunek.

The area around Glamila is good terrain for gravel and MTB bikes. A popular loop leads through Sterławki, Kronowo, Bogacko and Grzybowo, with plenty of gravel, forest roads and water views, practically without car traffic.

Dejguny is a vendace lake where practically every fish species found in Masuria occurs: pike, vendace, whitefish, eel and perch.

The area around Dejguny has one of the lower levels of light pollution in the region. In the evening, the Milky Way is clearly visible here, much better than in most Polish cities.

A small island covered with old trees in the middle of Dejguny was, according to legend, the seat of an Old Prussian priest of the Galindians, visited for prophecies. In the waters around the island, vessels and Roman coins almost two thousand years old were found.

Before anyone pitched the first tent here, before anyone called this place Glamila, there was something much older: an ice sheet that retreated, water that filled what it left behind, and people who came soon after.

Glamila lies in Sterławki Średnie, within several kilometres of places that archaeologists have studied for decades. This is not a region without history where glamping was simply built. It is a place where history lies literally beneath the surface: in the soil, in the water and sometimes on the lake bed.

Całe dorzecze Wielkich Jezior Mazurskich zamieszkiwał niegdyś lud Galindów. Nazwa wywodzi się od słowa oznaczającego „kraj położony na końcu świata” albo „ludzi z pogranicza” – i trudno o trafniejszy opis tej okolicy, nawet dziś. Za granicą Galindii kończył się pruski kraj, a zaczynała puszcza.

Galindowie karczowali i wypalali lasy pod niewielkie poletka, uprawiali pszenicę, proso i jęczmień, hodowali świnie, kozy i konie. Ale to jeziora – te same, nad którymi dziś stoi Glamila – dawały im to, co najważniejsze: ryby w takiej obfitości, że stanowiły podstawę codziennego pożywienia. Zajmowali się bartnictwem, wyprawiali skóry, polowali na dziką zwierzynę.

Przez ziemie Galindów prowadził szlak bursztynowy – jeden z najważniejszych korytarzy handlowych starożytnej Europy. Stąd bursztyn, zboże, futra i skóry wędrowały aż do granic Cesarstwa Rzymskiego. Ślady tych kontaktów archeolodzy odnajdują do dziś: srebrne i złocone ozdoby, zapinki zdobione motywem krzyża, sprzączki z głową orła – przedmioty, które przypłynęły tu z zupełnie innego świata.

Jeden z takich śladów leżał przez wieki dosłownie w wodzie. W 1971 roku rybacy z Grzybowa wyłowili z jeziora Dejguny skarb rzymskich monet z okresu dynastii Antoninów – sprzed niemal dwóch tysięcy lat! To jest dokładnie ta sama woda, którą dziś widać z tarasu Caffe Glamila.

Najciekawsza lokalna opowieść dotyczy niewielkiej wyspy na środku jeziora Dejguny, porośniętej starymi drzewami. Według miejscowej legendy była ona siedzibą staropruskiego kapłana Galindów – miejscem, do którego przypływano po wróżby i rady w ważnych sprawach.

To, co odróżnia tę historię od zwykłej legendy, to fakt, że ma ona archeologiczne oparcie. Na dnie jeziora w okolicach wyspy znajdowano naczynia i monety rzymskie z czasów cesarzy Antoninów i Nerona – dokładnie tam, gdzie legenda umiejscawia miejsce kultu. Nikt nie potrafi dziś powiedzieć, gdzie kończy się opowieść, a zaczyna fakt. I chyba dobrze – niektóre miejsca powinny zachować trochę tajemnicy…

Kilka kilometrów od Glamili, w Wronach, znajdowało się niegdyś grodzisko obronne związane z osadnictwem pruskim i wczesnośredniowiecznym. W Sterławkach Wielkich i Małych archeolodzy odnaleźli kurhany oraz ślady osadnictwa z epoki brązu – dowody na to, że ludzie mieszkali tu już ponad 3000 lat temu.

Nieco dalej, w Bogaczewie, leży miejsce, które dało nazwę całej kulturze archeologicznej – kulturze bogaczewskiej, rozwijającej się na przestrzeni pierwszych pięciu wieków naszej ery. To jedna z najważniejszych kultur archeologicznych północno-wschodniej Polski, a znajdowane tu ozdoby, broń i przedmioty importowane z Cesarstwa Rzymskiego świadczą o tym, jak intensywnie ta ziemia uczestniczyła w handlu dalekosiężnym już dwa tysiące lat temu.

Historia tego miejsca nie kończy się w starożytności. Na półwyspie Lisi Ogon, nieopodal Dejgun, zachowały się bunkry, które według historyków mogły pełnić funkcję centrum łączności obsługującego pobliski Wilczy Szaniec w latach 1941–1944. W tamtym czasie cała okolica była strefą wojskową, a lokalne opowieści wspominają nawet o sprzęcie zatopionym w wodach jeziora podczas wycofywania się wojsk.

Ten sam krajobraz, który przyciągał ludzi tysiące lat temu, dziś zaprasza gości na poranną kawę na tarasie, popołudnie na SUP-ie i wieczór przy ognisku. Zmieniło się niewiele: zamiast szlaku bursztynowego jest droga wojewódzka, zamiast grodziska – namiot z widokiem na jezioro. Cisza, którą tu słychać, ma naprawdę długą historię..